In 'Mijn Amelisweerd' is plaats voor persoonlijke verhalen met als thema Amelisweerd. Heb je een verhaal voor deze rubriek? Stuur het naar Dit e-mailadres is beveiligd tegen spambots, u heeft JavaScript nodig om het te kunnen bekijken , en misschien verschijnt jouw verhaal op deze plek.

Annemiek van den Berg

Fotowandeling door Amelisweerd, kijk naar de foto's of loop de wandeling zelf, met kaart en GPS coördinaten, klik hier.

Als bomen wijken
Voor kale wegen
Waar auto's razen
Een kunstwerk neergezet
Om iets te maken wat er niet is.
 
Als bomen wijken rust verdwijnt
Vogels niet meer zingen
Eekhoorn, reëen, wilde zwijnen,
Teruggedrongen zijn.
 
Voor bomen wijken
Wil ik opduiken
Om te zien, te ruiken
Hoe het is, hoe het was
Zoals het altijd hoort te zijn.
 
Als bomen wijken
Bos verdwijnt
Onze heilige koe verschijnt

Ach die bomen kunnen wij missen
Zolang er zuurstof is in flessen.
 
Ingrid van Tellingen

Een wurgslang kronkelt om mijn stad.
Steeds dikker en vetter.
Hevig geraas overal.
Ik kan zijn adem niet ontwijken.
Mijn oren smeken om niet te horen.

De slang heet “vrijheid
om te rijden”.
Zijn voedsel ons dierbaarste bezit.
Onze bomen, ons oude landschap,
onze gezondheid.  

Durf de slang te bestrijden.  
Zoek vaker het avontuur
zonder autodak.
Praat in de regen
in het bushok.
Ontdek de onbekenden.
De betere toekomst
ben je zelf.

Ineke Thierauf

Joost Meulenbroek

Tja, zou het al lente zijn? De gevoelstemperatuur zegt af en toe wat anders, maar Amelisweerd en Rhijnauwen zijn op gang gekomen. Er wordt heel wat afgekwetterd en gezongen. Het bos kleurt, wat nu vooral te danken is aan de vele 'stinzenplanten' die de landgoederen zo kenmerken. Er zijn heel veel soorten te bewonderen (meer dan 30 soorten): Als eerste beginnen o.a. sneeuwklokje, winterakoniet en crocus. Deze zijn nu inmiddels bijna uitgebloeid, witte (dichters)narcis, bostulp (zie boven), wilde hyacint en aronskelk nemen het beeld over. In feite kun je de stinzenplanten beschouwen als 'vreemde snuiters'. De bolgewasjes zijn oorspronkelijk niet inheems, meerdere soorten kunnen zich zelfs niet eens via zaad voortplanten. Al in de zestiende eeuw zijn deze bolgewasjes ingevoerd om landgoederen te verfraaien.

Maximilian Henri de Saint Simon, die in 1771 zijn intrek nam in Nieuw Amelisweerd, was zo’n liefhebber. IJverig kwekend heeft hij zijn sporen nagelaten: bekijk de bonte verzameling nu rond het landhuis, deels oud, deels bijgeplant. Behalve het 'gewone' sneeuwklokje is er ook de gevulde variant 'plenus'. In het Markiezenbos aan de overzijde van de Kromme Rijn staan veel 'oude' sneeuwklokjes. In dit bos ligt de Sneeuwklokjeslaan (uitzicht op/vanaf het landhuis). Jammer genoeg is enkele jaren geleden een leiding in de laan gelegd. Vervolgens zijn er weer sneeuwklokjes ingeplant, helaas een 'intratuin'-soort met dikke groene bladeren (G. woronowii). Andere, meer recent aangeplante soorten zijn o.a. (gele) narcis, sneeuwroem en zomerklokje.

Nieuw Amelisweerd kent de grootste variatie aan stinzenplanten, een echte topper. In het Engelse Werk zien we op het eiland een dikke mat met vroeg vergeetmijnietje (voorheen 'amerikaans' vergeetmijnietje genaamd, maar daar komt ie niet vandaan, dus was er weer een ijverige bioloog die de naam veranderd heeft). Bosanemonen, ook met gevulde 'halskraag' vorm, daslook en aronskelken zijn duidelijk aanwezig in Oud Amelisweerd. Het landgoed Rhijnauwen is nog het minst bedeeld.

Kortom, het leermoment van vandaag: laten we zorgvuldig omgaan met het historische stinzenplantenassortiment, zowel bij aanvulling als bij het beheer!

Nieuwe exoten

Nu is het natuurlijk altijd een komen en gaan van planten- en diersoorten, situaties veranderen, er is altijd dynamiek. Als voorbeeld van twee nieuwkomers in Amelisweerd: de nijlgans en de halsbandparkiet.

De nijlgans behoeft nauwelijks introductie: deze vogel heeft zich al jaren geleden breed verspreid in Nederland. Gemakkelijk te herkennen, bovendien maakt hij een hoop kabaal, het klinkt eigenlijk een beetje uit verre streken, toch? Vorig jaar werden er in Amelisweerd al 17 broedparen geteld.

Nog zo'n herriemaker is de halsbandparkiet. Zo'n veertig jaar geleden zijn op twee plekken een paar exemplaren uit volières ontsnapt (Voorburg en Amsterdam). Daar zijn inmiddels in wijde omtrek stevige populaties opgebouwd. Via de Vecht zijn
amsterdammertjes naar Utrecht gevlogen. Vlak voor onze stad aan de westzijde bevindt zich al een groep van meer dan 70 van die schreeuwertjes. En jawel hoor, vorig jaar werd er eentje in Amelisweerd gehoord. Het is een holenbroeder en kan af en toe aardig zijn plekje claimen. Het is een kwestie van tijd, maar dit vogeltje zal meer van zich laten horen...

Ingmar Heijtze

Geen paniek, we tekenen gewoon maar wat,
een paar speelse potloodlijntjes door een hart,
het kan weer uitgegegumd want alles is voorlopig

en later, als we het netjes hebben ingekleurd
met onze kerfstok uit 1982 - weten jullie nog,
de kettingzagen kunnen zo weer uit het vet -

geven we jullie eerst een paar jaar tijd voor
inspraak en bezwaar en ander ludiek gespartel
in de marge. Als het meezit vragen we ten slotte

de ME nog één keer nostalgisch op jullie
in te slaan want iedereen moet door naar elders
en de snelweg ruist en rolt zich uit en slokt ons op.

Ingmar Heijtze, stadsdichter van Utrecht, uit zijn bundel "Utrecht voor beginners", de Domstad in 127 gedichten.

Maurice van Peursem

Amelisweerd is een mooi gebied om te wandelen, het hele jaar door. Maar in het voorjaar misschien wel het meest, met eerst de sneeuwklokjes, later de narcissen en alle andere voorjaarsbloemen. Een opvallende voorjaarsbloem is de bosanemoon, een vriendelijk wit bloemetje dat je overal in Amelisweerd kunt tegenkomen. Er is nog een andere liefhebber van de bosanemoon, en wel de anemonenbekerzwam, die parasiteert op de bosanemoon; en aangezien de bosanemoon in het voorjaar bloeit vind je rond die tijd ook de anemonenbekerzwam. De anemonenbekerzwam is een rode lijst soort, die in Nederland met uitsterven wordt bedreigd.

Een andere opvallende paddenstoel die je in het voorjaar kunt aantreffen is het judasoor. Deze paddenstoel lijkt een beetje op een menselijk oor, en heeft een voorkeur voor de vlier, volgens de geruchten de boom waarin Judas zich zou hebben verhangen nadat hij Jezus had verraden; vandaar de naam.

Dit zijn slechts 2 van de vele soorten paddenstoelen die je in het voorjaar in Amelisweerd kunt aantreffen. Hieronder staan foto's van de bosanemoon en beide paddenstoelen die dit voorjaar zijn gemaakt.

Bosanemoon

Judasoor

Anemonenbekerzwam